16 marca 1657 roku mieszkańcy Krosna pod wodzą Roberta Wojciecha Portiusa, odparli atak wojsk siedmiogrodu Jerzego II Rakoczego podczas potopu szwedzkiego. Mimo przewagi wroga, miasto przetrwało oblężenie. Zwycięstwo przypisano wstawiennictwu Matki Bożej Murkowej, która według legendy ukazała się na niebie 16 marca 1657 roku
Kluczowe informacje:
- Wrogowie: Wojska księcia siedmiogrodzkiego Jerzego II Rakoczego (sprzymierzeńca Szwecji), wspierane przez Kozaków, liczące łącznie znacznie więcej niż obrońcy.
- Dowódca obrony: Robert Wojciech Portius, krośnieński wójt i bogaty kupiec, zorganizował obronę w obliczu braku regularnego wojska w mieście.
- Przebieg: Oblężenie było częścią najazdu Rakoczego na Polskę. Mieszczanie zdeterminowani do walki odrzucili żądania kapitulacji.
- Legenda i Kult: Cudowne ocalenie miasta przypisano Matce Bożej Murkowej (Obrończyni Wiary), której obraz znajdował się przy murach. 16 marca 1657 roku, po domniemanym ukazaniu się znaku na niebie, wojska wroga miały w popłochu opuścić miasto.
- Upamiętnienie: Krosno zostało ocalone, a wydarzenie to jest trwałym elementem lokalnej tradycji, a Matka Boska Murkowa – patronką miasta.
- Robert Wojciech Portius, Wojciech Robert Porcjusz (nazwisko rodowe Robert Gilbert Porteous de Lanxeth) – szkocki faktor i serwitor królewski, jeden z najznamienitszych patrycjuszy krośnieńskich, komendant miasta, dzierżawca wsi Szczepańcowa oraz folwarku w Suchodole.
-
Dowodził z sukcesem obroną miasta w czasie najazdów Szwedzkich i księcia siedmiogrodzkiego Rakoczego 16 marca 1657 r. Był pomysłodawcą i fundatorem m.in. przebudowy Fary w latach 1637–1646, kaplicy pw. św. Piotra i Pawła (przy kościele farnym w Krośnie) oraz dzwonnicy przy Farze, a także szeregu realizacji artystycznych w mieście. Za swe zasługi dla rozwoju miasta otrzymał od króla tytuł szlachecki. W testamencie z r. 1658 zapisał dla Krosna 6 tys. zł na podwyższenie wieży strażniczej oraz 2 tys. zł na mury obronne. Jego imię nosi jedna z ulic starego miasta.
